Jak się nazywa święty obrazek wybity w metalu noszony na szyi?
Medalɩk.
Jak się nazywa to, na czym wisi medalik?
Łancuszek.
Jak się nazywa dwa kawałki płótna z wyszytym imieniem Matki Boskiej noszone na tasiemce na szyi?
Szkaplerz.
Jak się nazywa dobry duch?
Święty Duch.
Jak się nazywa zły duch?
Zły duch?
Szatan.
Jak się nazywa zabawa z tańcami na wsi?
Zabawa.
Lub jak to kiedyś nazywano?
Zabawa kiedyś nazywalɩ.
Jak się nazywa ten, co gra na zabawach?
Muzykant.
Jak się nazywają skrzypce?
Czy mogłaby pani opisać, jak one wyglądają?
No skrzypce to jest taki instrument ze strunami.
I smyk taki jest {do} do ciągania po tych strunach i tak wydobywa się dźwięk.
Czy jest to duży instrument, czy też małych rozmiarów?
Taki średni. Gdzieś może, ja wiem, ma z 80 centymetry, {może i} może 60 takiej długości.
Jak się nazywa ten, co gra na skrzypcach?
Skrzypek.
Jak się nazywa wielki instrument podobny do skrzypiec?
No nie wiem.
Jak się nazywa harmonia?
Akordeon.
{Jak się nazywa ten, który gra na harmonii?}
.
Akordeonista.
{Jak się nazywa instrument z naciągniętej skóry zwierzęcej, na którym gra się uderzając pałką?}
.
Perkusja. Nie. Bęben.
{Jak się nazywa ten, co gra na bębnie?}.
Bębnista.
Jak się nazywa instrument, który się robi z kory gałązki wierzbowej?
Fujarka.
Jak się nazywa długi instrument z dziurkami podobny do fujarki?
Flet.
Jak się nazywa instrument dęty z miechem ze skóry?
Jest pani znane?
Tego nie wiėm.
Jakie jeszcze inne instrumenty muzyczne są pani znane?
Saksofon.
Może znane są pani...
No takie jakaś tam widziałam w {tej w} telewizji trąbita taka, {du..., du...} z dużo trąbo.
A jak przypomina sobie pani takie dawne zabawy, w których pani uczestniczyła,
to na jakich instrumentach się grało na tych zabawach?
No to {na} jest w tamtym czasie to jeszcze tylko na {na} harmonii, na akordeonie znaczy.
No i nieraz i tam skrzypce.
I {i} bęben.
Jak się nazywa orkiestra wiejska?
Orkiestra wiejska.
Jakie tańce u was się tańczy albo tańczyło?
Co teraz tańczo to nie wiem co tam, {to} ale kiedyś to tanczyły polka, oberek, tango, walc.
I w takich zabawach?
W takich zabawach, tak.
Jak się nazywają suszone liście, które mężczyźni palą?
Machorka, znaczy tytoń.
Jak się nazywa tytoń w bibułce przygotowany do palenia?
Papierosy.
Papieros albo fajkę pali się, kurzy się czy ćmi się.
Jak to się tutaj nazywa?
Pali się.
Jak się nazywa ta część papierosa, którą się trzyma w ustach?
Filtr.
Jak się nazywa szklana rureczka, w którą wkłada się papierosy bez ustników?
Cygarnica.
{Jak się nazywa tytoń, z którego dawniej kręcono papierosy?}
Tabaka.
{Jak się nazywa drewniana, zakrzywiona rurka do palenia tytoniu?}.
Fajka.
{Jak się nazywają liście tytoniowe do palenia w formie wałeczka?}
.
Cygara.
{Jak się nazywa tytoń do zażywania?}
.
Do wąchania.
Nie wiem tego.
{Jak się nazywa to, w czym się trzyma tabakę?}.
Tabakierka.
Jak się nazywa uroczystość rozpoczęcia budowy domu?
Zakładziny.
Jak się nazywa uroczystość przy ukończeniu budowy domu?
To znaczy, no, zakończenie, wianek.
Jak się nazywa uroczystość osiedlenia w nowym domu?
Czy jest jakiś znany, szczególny taki zwyczaj?
No, wchodziny.
I jak to się odbywa? Czy mogłaby pani opisać?
No wchodziny to znaczy się, jak wejdo na początek do nowego mieszkania, to robią takie przyjęcie i nazywa się wchodziny.
Przyjeżdżają znajomi, krewni, rodzina z prezentami i tak to odbywają się wchodziny.
Jakie są znane zwyczaje przy rozpoczęciu siewu i żniw?
Czy są pani znane jakieś zwyczaje?
Nie, teraz to tam nie ma tego.
A kiedyś było?
Kiedyś no rozpoczynalɩ.
Jak się nazywa uroczystość zakończenia żniw?
Dożynki.
Jak się nazywa wspólne przędzenie lnu?
Kiedyś nazywali tłoka.
Co {zna..., co} znaczy ta tłoka?
To znaczy, że schodzili się kobiety z lnem, z tymi kółkami, kółka kiedyś nazywali te wrzeciony,
i przędli razem w jednym domu.
Co to znaczy bajki?
Bajki?
Tak.
No bajki, ktoś opowiada bajki, czasem jakieś tam nieprawdę, czy co, to mówio, a bajki.
A czy znane są pani jakieś takie, może tradycyjne bajki w tej wsi, jakieś plotki, baśnie?
Nie, tego nie wiem.
Jaka jest różnica między pieśnią i piosenką?
To ja uważam, że są takie są kościelne pieśni, takie poważniejsze, a piosenki to takie ot byle jakie.
Rozumiem.
Jak się nazywa to, co dusi człowieka w nocy?
Jak może, jak coś się śni zazwyczaj.
No tego nie wiem.
Jak się nazywają duchy złe i dobre, które według starych ludzi mieszkają w starych domach?
Jak się nazywa duch, który kradnie w innych domach i przynosi tam, gdzie mieszka?
Zmienia się w kurę albo w ogień.
Tego nie wiem.
Jak się nazywa ten, co rzuca czary?
Czarownica, {czarownik}
Jak się nazywa rzucanie czaru?
Nie wiem tego
Jak się nazywa ta, co rzuca czary?
Czarownica
W jaki sposób czarownice czarują?
Czy mogłaby pani opisać?
Mają tam jakieś swoje sposoby
Takie, że mnie...
No nie, nie wiadomo, {nie wiem}
Czy pani widziała kiedyś?
Nie, tego nie widziała
Jak można zabezpieczyć się przed czarami?
Wodo święcono.
W jaki sposób można być uwolnionym od czarów?
A to w te, co święco się wianuszki na Boże Ciało w ostatni nieszpor,
to {tymi ka...} kadzi się tymi wianuszkami, tym dymem.
Jaka jest różnica między czarowaniem a rzucaniem uroku?
Tego też nie wiem.
Jak się mówi
rzucać urok czy urzekać
i co to znaczy?
I mówio, {i niektóre mówio rzucać urok}
a niektóre mówio urzekać
A co to znaczy?
Urzekać.
No tego też nie wytłumaczę.
a nieraz to powiadajo
że a urzekła mówi ta sąsiadka
dziecko to wrzeszczy,
krzyczy, że nie ma ratunku
to jakoś tam w spódnicę przerzucajo
to wodo święcono święco
albo nawet i nieraz w oborze tam,
czy {czy} świniaka, czy bydlaka ktoś urzeknie, to też niespokojny, zaraz zachoruje.
Co znaczy zamawiać?
Zamawiać, a to jest takie, niektóre może kiedyś ludziė, teraz to też tego nie słychać,
że zamawiają, jakoś tam modlo się i zamawiajo ten urok.
Jakie duchy żyją w lasach?
Nie wiem, jakie tam duchy żyjo w lasach.
Jak się nazywają duchy chodzące latem po polu, pilnujące, by nie pracowano w południe?
Nie, {nie} tego nie.
Jak się nazywają krasnoludki?
Krasnoludki
Jak się nazywają postacie bajeczne, mieszkające w dziurach i proszące deszczu?
Nie wiem.
Jak się nazywają postacie bajeczne, żyjące w górach?
Nie wiem.
W jaki sposób i kiedy panna wróży sobie, kiedy wyjdzie za mąż?
A {przed}, w dzień Andrzejek, no przed Andrzejki wróżo sobie.
A w jaki sposób?
A stawiają buty jeden za drugim, który tam będzie jej pierwszy przy drzwiach, albo jakoś inny tam sposób.
Rozumiem.
Jak się nazywa ten, co wróży?
Wróżbiarz.
Jak się nazywa ta, co wróży?
Wróżka.
Jak dawniej tłumaczono sny?
A tłumaczono, jak ktoś tam śni się, że w lesie, to gdzieś będzie w ludziach.
Jak przyśni się rower, to znaczy, że gdzieś tam z kawalerem się spotka.
Co to jest kołtun?
Teraz to już tego nie przyznaję, ale kiedyś to splatali się włosy na głowie u dziecka,
tak, że nie, {niė} można było ich rozczesać i nazywali kołtun.